13 documentaires die je als vrouw gezien moet hebben

Uit

Een avondje ‘Friends’ kan deugd doen, maar soms heb je nood aan iets gewichtiger. Met deze documentaires zit je dan alvast goed. Oh ja, hou de zakdoekjes maar klaar, want er zullen traantjes rollen.

1. ‘Audrie & Daisy’ (2016)

Audrie (15) en Daisy (16) kenden elkaar niet alvorens deze productie, maar hun verhalen tonen heel wat gelijkenissen en zijn spijtig genoeg niet ongewoon. Beiden beweren te zijn aangerand toen ze dronken en bewusteloos waren, maar de daders zijn nooit vervolgd en dus blijft het bij een ‘bewering’.

De documentaire richt zich voornamelijk op de gevolgen van de aanrandingen: kort nadat Audrie werd aangerand, verschenen er foto’s van haar op het internet en niet lang daarna pleegde ze zelfmoord; Daisy en haar familie werden zowel online als in het dagelijkse leven lastiggevallen en gepest. Het is een documentaire over victim-shaming, het instinct om succesvolle mannelijke atleten te beschermen en een overheid die faalt.

2. ‘Miss Representation’ (2011)

Media zijn misschien wel de meest doordringende distributeurs van seksisme. Overal waar je kijkt worden vrouwen eraan herinnerd dat hun waarde wordt gemeten door schoonheid en jeugdigheid, in plaats van door intelligentie, ambitie of karakter. Dit heeft invloed op zowel meisjes als jongens. Beiden krijgen een fout beeld van hoe de wereld in elkaar zit.

3. ‘Dark Girls’ (2011)

Deze film werpt een blik op de vooroordelen waar zwarte vrouwen dagelijks mee te maken krijgen, in alle delen van de wereld. De toevoeging van het verhaal van Oscarwinnares Viola Davis laat zien dat geen enkele gekleurde vrouw immuun is voor racistische opmerkingen en vooroordelen.

4. ‘It’s A Girl’ (2011)

Elk jaar worden er in India en China meer babymeisjes ‘geëlimineerd’ (geaborteerd, vermoord of verlaten) dan in de Verenigde Staten worden geboren. Sommige families verkopen hun dochters zelfs aan mensenhandelaars. In deze documentaire kijken experts, activisten en ervaringsdeskundigen naar de oorzaken en gevolgen van deze angstaanjagende epidemie.

5. ‘The Invisible War’ (2012)

In het Amerikaanse leger heerst een aanrandingscultuur: de helft van de vrouwen in het leger geeft aan te zijn aangerand, maar in slechts acht procent van de gevallen wordt de zaak vervolgd. Als je als vrouw gestationeerd bent in Afghanistan of Irak, loop je meer kans om aangerand te worden dan vermoord te worden door de vijand in de vuurlinie.

Naast post traumatische stress stoornissen die ook mannen overvallen, dragen de vrouwelijke soldaten de rest van hun leven ook de gevolgen van die vernedering. Door de documentaire begin je je zelfs af te vragen wat erger is: de enorm bedroevende persoonlijke verhalen of het feit dat de militaire cultuur en het Ministerie van Defensie zo’n misdrijven onder het tapijt vegen.

6. ‘The Hunting Ground’ (2015)

In 2015 richtten de makers van ‘The Invisible War’ zich op het serieuze aanrandingsprobleem op Amerikaanse universiteitscampussen. Wat er met vrouwelijke studenten gebeurt is vreselijk, maat het feit dat schoolbesturen die verkrachtingszaken proberen te verbergen om zo hun reputatie hoog te houden is misschien nog wel erger. Ook als het gaat om bescherming van veelbelovende prijswinnende atleten. Zeker dan.

De daders komen ermee weg, terwijl de slachtoffers niet alleen getraumatiseerd zijn, maar ook te maken krijgen met victim-shaming en moeilijkheden tijdens hun studie.

7. ‘Hot Girls Wanted’ (2015)

Deze film duikt in de wereld van amateurporno waarin veel tienermeisjes worden uitgebuit. Onder valse voorwendselen worden ze overtuigd om mee te doen, of ze bevinden zich in armoede waardoor een pornofilm snel geld kan opleveren en daardoor de enige uitweg lijkt.

8. ‘Advanced Style’ (2014)

Iets lichtere koek is de documentaire ‘Advanced Style’ die zich richt op zeven stijlvolle New Yorkse vrouwen in hun zestiger-, zeventiger-, tachtiger- en negentiger jaren. Hoewel ze al op leeftijd zijn is hun modegevoel, zelfuitdrukking en schoonheid verfrissend en inspirerend. Ze bewijzen nog maar eens dat het principe “je naar je leeftijd kleden” passé is.

9. ‘Anita’ (2014)

Het verhaal van Anita Hill is al meer dan 25 jaar oud, maar blijft relevant. Ze zag haar leven ineenstorten nadat ze ‘Supreme Court’-kandidaat Clarence Thomas beschuldigde van aanranding en onzedelijk gedrag. Toen ze werd opgeroepen om te getuigen voor Congres, deed ze dat. Dit leidde echter niet tot een veroordeling van haar aanrander maar tot negatieve uitingen tegenover Anita.

Het leidde tot karaktermoord en laster, waardoor ze nergens meer aan werk kwam. De documentaire brengt de harde realiteit van seksistische en racistische politiek in Amerika aan het licht.

10. ‘Girl Rising’ (2011)

In deze documentaire vertellen negen vrouwelijke beroemdheden – Selena Gomez, Kerry Washington, Chloë Grace Moretz, Anne Hathaway, Cate Blanchett, Salma Hayek, Alicia Keys, Freida Pinto en Meryl Streep – de verhalen van negen jonge vrouwen uit ontwikkelingslanden, die moeten vechten voor een opleiding. Armoede, dwangarbeid, seksistische culturele- en religieuze normen en een gebrek aan scholing zijn slechts een paar van de uitdagingen waar de meisjes dagelijks mee te maken krijgen. Dat terwijl velen van ons een opleiding als vanzelfsprekend beschouwen.

11. ‘Sexy Baby’ (2012)

Seksualisering van meisjes begint op een steeds jongere leeftijd. Door sociale media en het internet in het algemeen is porno makkelijk te bekijken en is het verzenden van naaktfoto’s bijna normaal geworden. Hierdoor zijn veel twaalfjarige kinderen voor de puberteit al blootgesteld aan ongezonde of onveilige vertegenwoordiging van seks en de vrouwelijke seksualiteit.

De filmmakers reizen door Amerika – van grote steden tot kleine dorpjes en van middelbare scholen tot universiteitscampussen – en schetsen een shockerend beeld van de sekscultuur bij jongeren.

12. ‘A Path Appears’ (2015)

Journalisten Nicholas Kristof en Sheryl WuDunn reizen door de Verenigde Staten, Colombia, Kenia en Haïti – waarbij ze hulp krijgen van Jennifer Garner, Blake Lively en Eva Longoria – om met allerlei verschillende vrouwen te praten. Hierdoor komen serieuze en shockerende vrouwenzaken aan het licht: mensenhandel, tienerzwangerschap, armoede, seksisme, geweld en nog veel meer. Kristoff en WuDunn gaan nog een stap verder en zoeken de meest effectieve methoden om zo’n zaken écht te bestrijden.

13. ‘!Women Art Revolution’ (2011)

In deze documentaire werpt Carrie Brownstein een licht op baanbrekende vrouwen in de kunstwereld, sinds de feministische beweging van de jaren zestig. Hij interviewt onder andere kunstcritici, historici en verschillende kunstenaars over de combinatie van vrouwen en kunst en de daarbij horende genderpolitics.

Lees ook: 6 Netflix-films om je zwangerschap mee door te komen