Rachelle
Rachelle Kids 25 mrt 2019

Waarom kinderen nu echt liegen (van peuter tot puber)

Alle kinderen liegen weleens. Ze verzinnen verhalen die helemaal niet waar zijn of zetten details van een gebeurtenis naar hun hand. Dit zijn de redenen waarom kinderen liegen, per leeftijdscategorie.

Peuters

Als je twee peuters bij elkaar zet waarvan één de boel (lees: de muur) flink heeft onder gekladderd met stiften, probeer je te ontdekken wie het is. Als je het aan de kinderen vraagt, zullen ze vaak naar elkaar wijzen. Die leugentjes om eigen bestwil zijn de eerste leugens waar een peuter mee gaat experimenteren.

Het heeft dan ook weinig zin om een peuter te straffen voor zijn leugens, simpelweg omdat hij nog niet doorheeft dat hij iets verkeerd doet. Op het moment dat bijvoorbeeld een vaas breekt vanwege onhandigheid van je kind, kan je het best zeggen: ‘Kijk, de vaas is gebroken’ in plaats van ‘Heb jij de vaas gebroken?’. Een boze beschuldiging vraagt erom om met een leugen beantwoord te worden.

peuter in huis

Kleuters

De leeftijd van drie tot vijf jaar oud is de leeftijd waarop kinderen praten over onzichtbare en verzonnen vriendjes, monsters en pratende regenbogen. De leugens die kinderen vertellen kunnen gewoon puur om te spelen zijn, maar soms gaat het ook om iets wat een kind heel graag wil (een onzichtbaar vriendje kan de wens voor een echt vriendje zijn of voor bijvoorbeeld een broertje of zusje). ‘Het is niet echt een leugen’, legt Elizabeth Berger uit, kinderpsychiater en auteur van het boek ‘Raising Kids With Character’. ‘Het is zijn levendige fantasiewereld en zijn denkbeeldige vriendjes zijn belangrijk voor je kind.’

Als je je zorgen maakt over een bepaald verzonnen verhaal van je kind, is het belangrijk om de dingen in perspectief te blijven zien. ‘Als een kind gelukkig lijkt en ook echte relaties heeft met de belangrijke mensen in zijn leven, zou ik mij geen zorgen maken over zijn fantasiewereld’, zegt Berger. ‘Dat is juist wat kinderen deden voordat er tv was.’

Dit is wat we van onze peuters kunnen leren

Schoolkinderen

Op de leeftijd dat kinderen naar de basisschool gaan, komt het weleens voor dat een kind de schuld op zich neemt. Dat een kind dit voor een ander kind doet, is een signaal van een belangrijke ontwikkeling: het vermogen om een onbaatzuchtige leugen te vertellen – eentje die iemand anders ten goede komt. ‘Het laat eigenlijk sociaal bewustzijn en gevoeligheid zien’, zegt Crossman.

Maar 5 tot 8-jarigen kunnen ook best leugens vertellen die niet zó onbaatzuchtig zijn. Op deze leeftijd vertellen kinderen leugens vanwege allerlei redenen. Ze zijn bijvoorbeeld bang dat hun ouders anders teleurgesteld zijn, ze straf zullen krijgen of omdat ze te veel werk op hun bordje krijgen. Vóórdat je je kind sancties opgelegd, is het beter om te vragen naar de reden hierachter.

Zo leer je je kind positief bij te dragen aan het klimaat

Pubers

Op de leeftijd van ongeveer negen jaar krijgen kinderen steeds meer vat op het verschil tussen waarheid en fictie. Maar dat betekent wel dat er daardoor een soort ‘grijs gebied’ ontstaat. Soms snappen kinderen precies wat fictie is en wat niet, maar soms ook helemaal niet.

Toch kunnen kinderen die langzaamaan volwassen worden én dus ook meer verantwoordelijkheid krijgen. Liegen over huiswerk of tandenpoetsen is dan ook niet ongewoon als je kind tegen de puberteit aanzit. Op zo’n moment is het vaak het best om simpelweg je ongenoegen te uiten. Blijft je kind constant liegen, dan is het slim om erachter te komen waardoor dit komt. ‘Kinderen die angstig zijn of het gevoel hebben de ze een situatie niet de baas zijn, kunnen liegen’, legt Berger uit. ‘Het kan een teken zijn van verschillende soorten stress.’

Maar wat is dan de beste manier om je bijna-puber de juiste richting op te sturen? Het is belangrijk om zélf het goede voorbeeld te stellen en om met je kind te praten.

Lees ook: Waarom kinderen liegen en wanneer je als ouder moet ingrijpen

We hebben nu ook een wekelijkse nieuwsbrief!

Reageer op artikel:
Waarom kinderen nu echt liegen (van peuter tot puber)
Sluiten